Υποβόσκει μόνιμα ως ερώτημα τις τελευταίες δεκαετίες. Η “ηλεκτρική καρέκλα” του δημάρχου Χίου έχει “καταπιεί” από τη δεκαετία του ‘90 διαδοχικά τους Γ. Βαρκάρη, Π. Παντελάρα, Μ. Μεννή, Παντ. Βρουλή, Π. Λαμπρινούδη, Μ. Βουρνού, Στ. Κάρμαντζη και οσονούπω τον Γ. Μαλαφή.
Τις πταίει και μπαρουτοκαπνισμένοι ή φερέλπιδες αιρετοί απορροφούνται από τη μαύρη τρύπα του εκλογικού αποτελέσματος; Παράγοντες μπορούν να καταγραφούν πολλοί ανά εποχή, με την πολιτική επικρατούσα ανά περίοδο ατμόσφαιρα να παίζει κι αυτή το ρόλο της. Επιτρέψτε μου να καταθέσω τη γνώμη μου ότι κοινοί παράγοντες είναι μόνο δυο και σήμερα να επιχειρήσω να αναλύσω τον βασικό.
Στη Χίο δεν είναι κρυφό ότι υπάρχει οικονομικό λίπος. Το ζήσαμε ακόμα και στη σκληρή κοινωνικά περίοδο των μνημονίων, όταν όλοι αποδεχόμασταν ότι δεν μας άγγιξε η κρίση όπως την υπόλοιπη χώρα.
Το πιστοποιούν όλα τα έμπειρα τραπεζικά στελέχη ότι το διαχρονικό χάδι της θάλασσας διαφοροποιεί την τσέπη του Χιώτη.
Η διάχυτη αίσθηση της ιδιωτικής οικονομικής άνεσης μεταφέρεται και στην αντίληψη μας για το ευρύτερο σπιτικό μας, τον Δήμο. Εικάζουμε ότι, αφού η ιδιωτική τσέπη αντέχει των κραδασμών, αντίστοιχα στέκει και η δημοτική τσέπη.
Εδώ είναι το πρόβλημα. Την ίδια θολή αντίληψη για τα οικονομικά του Δήμου έχουν και όσοι επιδιώκουν να τον διοικήσουν. Ακόμα χειρότερα, οι πιο έμπειροι από αυτούς, αποκρύπτουν την πραγματική οικονομική κατάσταση και πάνω στη σφοδρή επιθυμία εκλογής τους αποκρύπτουν από τους δημότες ποιον αυτοδιοικητικό φορέα θα κληθούν να διοικήσουν μετεκλογικά. Προεκλογικά όλα είναι εφικτά, μετεκλογικά έρχεται η επαφή με τη σκληρή πραγματικότητα.
Ο Δήμος Χίου σήμερα δεν έχει μαντήλι για να κλάψει. Η σύνταξη του ετήσιου προϋπολογισμού είναι ένα αδιάκοπο παιχνίδι μεταφοράς πόρων βιτρίνας, που απλά καλύπτουν την οικονομική γύμνια του.
Πληροφορούμαι εσχάτως ότι όποιος πλησιάσει τον δήμαρχο αιτούμενος χρηματοδότησης, ακούει μια κυνική ομολογία: “Πολύ θα το ήθελα, αλλά δεν ξέρω αν θα έχω να βάλω καύσιμα στα απορριμματοφόρα τον Αύγουστο”! Κι αυτή είναι η πικρή αλήθεια. Ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος.
Βασικές πηγές εισροών στο δημοτικό ταμείο είναι τέσσερις, εξαιρουμένων των ανταποδοτικών:
Α. Οι πόροι από τη ΣΑΤΑ.
Το κατά κεφαλήν δηλαδή έσοδο που αποδίδει στους δήμους το ελληνικό κράτος. Είναι για κλάματα, θα έχει πάρει κάτι το αυτί σας για τα δις των παρακρατηθέντων πόρων. Στην περίπτωση μας δεν ξέρω αν αρκούν για την κάλυψη των μισθοδοσιών της στρατιάς των περί 800 δημοτικών υπαλλήλων.
Το κατά κεφαλήν δηλαδή έσοδο που αποδίδει στους δήμους το ελληνικό κράτος. Είναι για κλάματα, θα έχει πάρει κάτι το αυτί σας για τα δις των παρακρατηθέντων πόρων. Στην περίπτωση μας δεν ξέρω αν αρκούν για την κάλυψη των μισθοδοσιών της στρατιάς των περί 800 δημοτικών υπαλλήλων.
Β. Τα έσοδα από τα μισθώματα.
Άπαντες γνωρίζουμε ποια είναι η κατάσταση της δημοτικής περιουσίας. Μισό αιώνα ακούμε ότι καταγράφεται και όση από αυτή μισθώνεται γίνεται υποπολλαπλάσια από τις τιμές των ιδιωτικών ακινήτων. Εν ολίγοις οι αιρετοί κάνουν εκλογικό παιχνίδι με την δημοτική περιουσία.
Άπαντες γνωρίζουμε ποια είναι η κατάσταση της δημοτικής περιουσίας. Μισό αιώνα ακούμε ότι καταγράφεται και όση από αυτή μισθώνεται γίνεται υποπολλαπλάσια από τις τιμές των ιδιωτικών ακινήτων. Εν ολίγοις οι αιρετοί κάνουν εκλογικό παιχνίδι με την δημοτική περιουσία.
Γ. Τα έσοδα από τη δημοτική φορολόγηση.
Αφορά κυρίως μικρό ποσοστό επί του τζίρου επιχειρήσεων ξενοδοχείων, καταλυμάτων, εστίασης και διασκέδασης. Μόνο που ο ετήσιος οικονομικός κύκλος τους, εξαιτίας της πολύ περιορισμένης τουριστικής περιόδου, είναι μικρός συγκριτικά με όλη την υπόλοιπη νησιωτική Ελλάδα και άρα το τελικό έσοδο στο Δήμο αμελητέο, βάση των αντίστοιχων του υποχρεώσεων.
Αφορά κυρίως μικρό ποσοστό επί του τζίρου επιχειρήσεων ξενοδοχείων, καταλυμάτων, εστίασης και διασκέδασης. Μόνο που ο ετήσιος οικονομικός κύκλος τους, εξαιτίας της πολύ περιορισμένης τουριστικής περιόδου, είναι μικρός συγκριτικά με όλη την υπόλοιπη νησιωτική Ελλάδα και άρα το τελικό έσοδο στο Δήμο αμελητέο, βάση των αντίστοιχων του υποχρεώσεων.
Δ. Οι πόροι από εθνικά ή ευρωπαϊκά προγράμματα.
Κι εδώ μαύρη τρύπα. Με αστελέχωτη επί δεκαετίες Διεύθυνση Προγραμματισμού ο σχεδιασμός διεκδίκησης τους γίνεται με επινοήσεις της στιγμής. Και με προκηρύξεις έργων που παρέχουν το δικαίωμα στους εργολάβους να κάνουν πάρτι, μόλις γίνονται ανάδοχοι, καταλήγουν να κάνουν την κοινωνία να οργίζεται αντί να ικανοποιείται.
Κι εδώ μαύρη τρύπα. Με αστελέχωτη επί δεκαετίες Διεύθυνση Προγραμματισμού ο σχεδιασμός διεκδίκησης τους γίνεται με επινοήσεις της στιγμής. Και με προκηρύξεις έργων που παρέχουν το δικαίωμα στους εργολάβους να κάνουν πάρτι, μόλις γίνονται ανάδοχοι, καταλήγουν να κάνουν την κοινωνία να οργίζεται αντί να ικανοποιείται.
Αυτή τη θλιβερή οικονομική πραγματικότητα κανένας προεκλογικά δεν τη θίγει. Εκπονούνται σχέδια σαν να βρισκόμαστε σε έναν οικονομικό παράδεισο και δεν προετοιμάζουμε την κοινωνία για τη σκληρή πραγματικότητα. Αυτή είναι ότι ο Δήμος Χίου για να ορθοποδήσει χρειάζεται την εκπόνηση ενός οικειοθελούς Μημονίου. Που θα τηρηθεί κατά γράμμα για όσο θα απαιτηθεί. Χρειάζεται προεκλογικά να ειπωθούν αλήθειες, να γαλουχηθεί η κοινωνία ότι η λογική ξυπνά το πρωί η διοίκηση ενός Συλλόγου ή ενός Σωματείου, έχει μια φαεινή ιδέα και ο Δήμος είναι υποχρεωμένος οικονομικά να τη στηρίξει, δεν μπορεί να συνεχίζεται.
Βασική αιτία του φαινομένου των δημοτικών θητειών μιας χρήσης είναι, επομένως, η αδυναμία τους να επικοινωνήσουν στην τοπική κοινωνία το ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον που καλούνται να κινηθούν.
Υπόσχονται … παπάδες, ενώ στην πραγματικότητα δεν μπορούν να υλοποιήσουν ούτε … καντηλανάφτες.
Και φυσικά πέφτουν και θα πέφτουν θύματα των ψευδών προδοκιών που οι ίδιες καλλιεργούν.
