Η κυβέρνηση αφαιρεί από τους Δήμους τα έσοδα των προστίμων ΚΟΚ – Αντιδράσεις για νέα αφαίμαξη της Αυτοδιοίκησης
Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η απόφαση της κυβέρνησης να αφαιρέσει από τους Δήμους τα έσοδα που εισπράττουν εδώ και δεκαετίες από τις τροχονομικές παραβάσεις. Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με τίτλο «Ψηφιακή Ενίσχυση της Οδικής Ασφάλειας και λοιπές διατάξεις» προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου κρατικού λογαριασμού – του «Εθνικού Ταμείου Οδικής Ασφάλειας» – όπου θα κατατίθενται πλέον όλα τα πρόστιμα του ΚΟΚ, στερώντας πολύτιμους πόρους από την Αυτοδιοίκηση.
Από τους Δήμους στο κράτος
Το άρθρο 20 του νομοσχεδίου, που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση έως τις 6 Νοεμβρίου 2025, προβλέπει ότι τα πρόστιμα θα καταβάλλονται ηλεκτρονικά και θα εισπράττονται απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ένα μικρό μέρος αυτών, και μόνο υπό προϋποθέσεις, θα επιστρέφει στους Δήμους — εφόσον αυτοί αναλάβουν το κόστος εγκατάστασης και συντήρησης των καμερών ελέγχου της κυκλοφορίας.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως οι Δήμοι θα επωμιστούν τη δαπάνη και τη διαχείριση των υποδομών, αλλά το οικονομικό όφελος θα το καρπώνεται το κράτος. Μια ρύθμιση που πολλοί χαρακτηρίζουν ως «μεταφορά ευθυνών χωρίς αντίκρισμα».
Οργισμένες αντιδράσεις από την ΚΕΔΕ και τους Δήμους
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), με αιχμηρή ανακοίνωσή της, καταγγέλλει την κυβερνητική πρόθεση να στερήσει από την Αυτοδιοίκηση πόρους που χρησιμοποιούνται για έργα οδικής ασφάλειας, συντήρηση οδοστρώματος και κυκλοφοριακές παρεμβάσεις.
Τονίζει επίσης ότι δεν υπήρξε καμία διαβούλευση ή ενημέρωση των Δήμων πριν την κατάθεση της διάταξης, ενώ επισημαίνει ως απαράδεκτο το γεγονός ότι μέρος των χρημάτων θα κατευθύνεται σε ασφαλιστικά ταμεία αστυνομικών και στρατιωτικών, αντί να επανεπενδύεται στην οδική ασφάλεια των πολιτών.
Ανάλογη είναι και η τοποθέτηση του Δήμου Αθηναίων, που μιλά για «δυσανεξία της κυβέρνησης απέναντι στην Αυτοδιοίκηση» και για «αποκέντρωση μόνο στα λόγια». Ο Δήμος υπενθυμίζει ότι «πριν αφαιρεθούν τα έσοδα των Δήμων, η κυβέρνηση φρόντισε να τριπλασιάσει τα πρόστιμα του ΚΟΚ», κάτι που εντείνει την αίσθηση αδικίας.
Το οξύμωρο της “οδικής ασφάλειας”
Η ρύθμιση εμφανίζεται μάλιστα ως «ενίσχυση της οδικής ασφάλειας», ωστόσο στην πράξη οι Δήμοι χάνουν τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν τοπικά έργα που αφορούν τη συντήρηση δρόμων, φωτεινών σηματοδοτών και διαγραμμίσεων.
Πρόκειται για αντίφαση: το κράτος αφαιρεί από τους Δήμους τα μέσα για να βελτιώσουν την ασφάλεια στους δρόμους τους, ενώ τους ζητά να καλύψουν οι ίδιοι τα έξοδα των καμερών που θα καταγράφουν τις παραβάσεις. Μια διάταξη που, όπως σχολιάζουν αυτοδιοικητικοί, «μετατρέπει τους Δήμους σε διαχειριστές ξένων εσόδων».
Απαίτηση για απόσυρση του άρθρου 20
Η Αυτοδιοίκηση ζητά την άμεση απόσυρση του άρθρου 20 και την αποκατάσταση των πόρων που ανήκουν δικαιωματικά στους Δήμους. Οι δημοτικές αρχές θεωρούν ότι η ρύθμιση υπονομεύει την οικονομική τους αυτοτέλεια και περιορίζει τον ρόλο τους στη διαχείριση των τοπικών ζητημάτων, πλήττοντας την ίδια τη λειτουργία της αποκέντρωσης.
Όπως σημειώνει στέλεχος μεγάλης δημοτικής αρχής,
«Οι Δήμοι δεν είναι εισπρακτικοί μηχανισμοί του κράτους. Οι πόροι από τα πρόστιμα επιστρέφουν στους πολίτες μέσα από έργα οδικής ασφάλειας και συντήρησης. Η μεταφορά τους στο κράτος είναι πλήγμα για την Αυτοδιοίκηση και τις τοπικές κοινωνίες.»
