Έντονη συζήτηση έχει ανοίξει γύρω από το μέλλον της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου και των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών των Μαστιχοχωρίων, μετά την πρόταση για μετατροπή της ΕΜΧ από δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση σε πρωτοβάθμιο αναγκαστικό συνεταιρισμό.
Το ζήτημα έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε μερίδα μαστιχοπαραγωγών, οι οποίοι εκφράζουν την αντίθεσή τους στην κατάργηση των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό μοντέλο λειτουργεί εδώ και 88 χρόνια και αποτελεί βασικό στοιχείο της συνεταιριστικής οργάνωσης της μαστίχας.
Αντιδράσεις από μαστιχοπαραγωγούς και φορείς
Αφορμή για νέες αντιδράσεις αποτέλεσαν διαφάνειες που, σύμφωνα με μαστιχοπαραγωγούς, παρουσιάστηκαν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΜΧ σε εκδήλωση στις 27 Απριλίου 2026. Όπως αναφέρουν, σε μία από αυτές οι 20 πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί χαρακτηρίζονται ως «ραχοκοκαλιά» του συνεταιριστικού συστήματος της μαστίχας.
Οι ίδιοι θέτουν το ερώτημα γιατί, λίγες ημέρες μετά από αυτή την παρουσίαση, ξεκίνησε η διαδικασία συζήτησης για την κατάργησή τους, χωρίς, όπως υποστηρίζουν, να έχει παρουσιαστεί ολοκληρωμένο σχέδιο, νέο καταστατικό ή σαφής διασφάλιση για την περιουσία των συνεταιρισμών και το μέλλον των παραγωγών.
Στη δημόσια συζήτηση παρενέβη και ο δημοτικός σύμβουλος Βασίλης Μυριαγκός, τονίζοντας ότι η μαστίχα και το συνεταιριστικό της οικοδόμημα βοήθησαν οικονομικά και κοινωνικά χιλιάδες οικογένειες, κράτησαν κόσμο στα χωριά της Νότιας Χίου και ανέδειξαν ένα μοναδικό προϊόν που ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο.
Αντίστοιχες επιφυλάξεις εκφράζονται και από το «Επιμελητείον Περιβάλλοντος και Πολιτισμού Χίου», το οποίο θέτει το ερώτημα γιατί ένα συνεταιριστικό σχήμα που χαρακτηρίζεται επιτυχημένο και αποτελεί αντικείμενο μελέτης για πανεπιστήμια πρέπει να αλλάξει στη σημερινή του μορφή.
Η θέση του προέδρου της ΕΜΧ
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΕΜΧ, Γιώργος Τούμπος, σε δημόσια τοποθέτησή του, ανέφερε ότι η Ένωση παραμένει σήμερα δευτεροβάθμια συνεταιριστική οργάνωση, με μέλη τους 20 πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς και περίπου 1.600 ενεργούς μαστιχοπαραγωγούς. Υποστήριξε ότι τα τελευταία χρόνια η ΕΜΧ έχει καταγράψει σημαντική οικονομική ανάπτυξη, αύξηση τζίρου, κερδών και τιμής παραγωγού, ενώ έκανε λόγο για ανάγκη συζήτησης γύρω από το μέλλον του συνεταιρισμού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόταση αφορά την εξέταση του ενδεχομένου μετατροπής της ΕΜΧ σε πρωτοβάθμιο αναγκαστικό συνεταιρισμό με συγχώνευση των πρωτοβάθμιων, στο πλαίσιο διαβούλευσης με τα θεσμικά όργανα των συνεταιρισμών. Όπως ανέφερε, ζητήθηκε από τους συνεταιρισμούς να αποτυπωθεί η βούληση των μελών τους για την εκκίνηση της σχετικής διαδικασίας.
Αγωνία για το μέλλον των συνεταιρισμών
Ωστόσο, μαστιχοπαραγωγοί που αντιδρούν στη μετατροπή επιμένουν ότι η αλλαγή αυτή δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία, τη δημοκρατική νομιμοποίηση, την περιουσία των συνεταιρισμών και τη δυνατότητα των παραγωγών να αποφασίζουν για τα ζητήματα που τους αφορούν.
Ο μαστιχοπαραγωγός Γ.Μ., σε δημόσια παρέμβασή του, έκανε λόγο για προσπάθεια θετικής γνωμοδότησης υπέρ της αυτοδιάλυσης των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η κατάργησή τους θα οδηγήσει σε συγκεντρωτισμό στη διοίκηση και θα αποδυναμώσει τον ρόλο των παραγωγών.
Το αποτέλεσμα σε Νένητα και Καλλιμασιά
Το πρώτο αποτέλεσμα από τις γενικές συνελεύσεις έδειξε σαφή αντίθεση στη μετατροπή. Σε Νένητα και Καλλιμασιά οι μαστιχοπαραγωγοί ψήφισαν υπέρ της μη μετατροπής της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου σε πρωτοβάθμιο αναγκαστικό συνεταιρισμό και υπέρ της διατήρησης των συνεταιρισμών των χωριών ως πρωτοβάθμιων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έγιναν γνωστά, στα Νένητα καταγράφηκαν 61 ψήφοι υπέρ του «όχι» και 3 υπέρ του «ναι», ενώ στην Καλλιμασιά 54 παραγωγοί ψήφισαν «όχι» και 3 «ναι».
Το αποτέλεσμα των δύο συνελεύσεων δείχνει ότι η συζήτηση για το μέλλον της ΕΜΧ και των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών μπαίνει πλέον σε κρίσιμη φάση. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την εσωτερική λειτουργία ενός συνεταιριστικού σχήματος, αλλά αγγίζει την ιστορία, την οικονομία και την κοινωνική συνοχή των Μαστιχοχωρίων, σε μια περίοδο που οι ίδιοι οι παραγωγοί ζητούν σαφείς απαντήσεις πριν ληφθούν αποφάσεις που μπορεί να αλλάξουν ριζικά το μοντέλο των τελευταίων 88 ετών.
