Η Δημοτική Κοινότητα Χαλκειούς προτείνει να διερευνηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης πρώην στρατιωτικού χώρου για τη δημιουργία γηπέδου, χώρων πρασίνου, άθλησης και αναψυχής.
Μια πρόταση που θα μπορούσε να αλλάξει την εικόνα της περιοχής καταθέτει ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Χαλκειούς, ζητώντας να εξεταστεί θεσμικά η δυνατότητα αξιοποίησης πρώην στρατιωτικού χώρου ως «Ευέλικτου Χώρου Αναψυχής» (Ευ.Χ.Α.).
Η πρόταση περιλαμβάνει τη δημιουργία γηπέδου ποδοσφαίρου, χώρων πρασίνου και περιπάτου, παιδικής χαράς, υπαίθριων χώρων άθλησης και άλλων υποδομών, με στόχο τη δημιουργία ενός κοινόχρηστου χώρου για παιδιά, οικογένειες και κατοίκους.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε αντίστοιχες περιπτώσεις αξιοποίησης πρώην στρατιωτικών εκτάσεων σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ επισημαίνεται ότι για το Χαλκειός απαιτείται προηγουμένως να εξεταστούν το ιδιοκτησιακό, πολεοδομικό, περιβαλλοντικό και θεσμικό καθεστώς της έκτασης.
Ακολουθεί η πρόταση του Προέδρου της Δημοτικής Κοινότητας Χαλκειούς:
Από το πρώην στρατιωτικός χώρος… σε ευέλικτο χώρο αναψυχής ΕυΧα – η πρόταση του προέδρου ΤΚ Χαλκειούς που μπορεί να αλλάξει την εικόνα στο επιβαρυμένο Χαλκειός.
Ένας χώρος που σήμερα δεν υπηρετεί την καθημερινότητα του χωριού μπορεί να γίνει γήπεδο, πάρκο και σημείο ζωής για παιδιά, οικογένειες και ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Τι θα μπορούσε να γίνει ένας χώρος που για χρόνια συνδέθηκε με στρατιωτική χρήση, αν αύριο αποκτούσε έναν διαφορετικό ρόλο;
Στο Χαλκειός η απάντηση πλέον τίθεται επίσημα στο τραπέζι: ένα γήπεδο ποδοσφαίρου και ένας μεγάλος κοινόχρηστος χώρος άθλησης, πρασίνου, αναψυχής και κοινωνικής δραστηριότητας.
Η Δημοτική Κοινότητα Χαλκειούς καταθέτει πρόταση για να εξεταστεί η αξιοποίηση πρώην ανεκμετάλλευτου Στρατιωτικού χώρου και η μετατροπή του, εφόσον αυτό επιτρέπεται από το ιδιοκτησιακό, πολεοδομικό, περιβαλλοντικό και θεσμικό πλαίσιο, σε έναν Ευέλικτο Χώρο Αναψυχής (Ευ.Χ.Α.).
Η πρόταση, ωστόσο, είναι μεγαλύτερη από ένα μια ανάπλαση.
Μιλά για έναν χώρο με πράσινο και δενδροφυτεύσεις, διαδρομές περιπάτου και ήπιας άθλησης, παιδική χαρά, υπαίθρια όργανα γυμναστικής, χώρο ποδηλάτου, καθιστικά, φωτισμό, τις αναγκαίες βοηθητικές εγκαταστάσεις και έναν πολυχρηστικό χώρο για πολιτιστικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές δράσεις.
Με άλλα λόγια, δεν πρόκειται απλώς για την κατασκευή μιας αθλητικής εγκατάστασης. Πρόκειται για την πρόταση να αποκτήσει το Χαλκειός έναν νέο δημόσιο χώρο ζωής.
Και η ανάγκη αυτή δεν εμφανίστηκε από το πουθενά. Η Δημοτική Κοινότητα καταγράφει σημαντική υποχώρηση της αγροτικής δραστηριότητας και περιορισμό των ενεργών αγροτών. Σε μια περιοχή που αντιμετωπίζει εγκατάλειψη καλλιεργήσιμων εκτάσεων και προβλήματα καθημερινότητας, η δημιουργία νέων δραστηριοτήτων και χώρων αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη διατήρηση της κοινωνικής ζωής και τη συμμετοχή των κατοίκων.
Υπάρχει όμως και μια ακόμη παράμετρος, στις Στρατιωτικές Κατοικίες της περιοχής διαμένουν περίπου 200 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων οικογένειες και παιδιά στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων. Ένας κοινόχρηστος χώρος άθλησης και αναψυχής θα μπορούσε, υπό τους όρους που θα καθοριστούν, να λειτουργήσει ως σημείο συνάντησης και για τις δύο πλευρές: για το Χαλκειός και για τη στρατιωτική οικογένεια.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι η πρόταση δεν ζητά να παρακαμφθεί κανένας κανόνας, ζητά να εξεταστεί θεσμικά η δυνατότητα αξιοποίησης.
Το ισχύον πλαίσιο για την ακίνητη περιουσία των Ενόπλων Δυνάμεων, όπως διαμορφώνεται από τον Ν. 5223/2025, προβλέπει διαδικασίες αξιοποίησης και δυνατότητες παραχώρησης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το άρθρο 5 προβλέπει ακόμη και δυνατότητα παραχώρησης χωρίς αντάλλαγμα σε εξαιρετικές περιπτώσεις προφανούς δημοσίου συμφέροντος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η συγκεκριμένη περίπτωση του Χαλκειούς εμπίπτει αυτομάτως σε αυτή τη ρύθμιση. Αυτό ακριβώς ζητά η Κοινότητα να διερευνηθεί.
Το αίτημα, λοιπόν, είναι συγκεκριμένο: να ελεγχθεί το ιδιοκτησιακό και διοικητικό καθεστώς, να διαπιστωθεί αν ο χώρος είναι επιχειρησιακά αναγκαίος ή όχι, να εξεταστούν οι πολεοδομικές, τεχνικές και περιβαλλοντικές δυνατότητες και, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, να εξεταστεί η νόμιμη παραχώρηση ή άλλη μορφή κοινωφελούς αξιοποίησης.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν το Χαλκειός χρειάζεται έναν τέτοιο χώρο. Αυτό αποτυπώνεται καθαρά στην ίδια την πρόταση. Το ερώτημα είναι αν ένας χώρος που μπορεί να υπηρετήσει μια ολόκληρη κοινωνία θα παραμείνει απλώς ένας χώρος του παρελθόντος ή θα αποκτήσει έναν νέο ρόλο για το μέλλον.
Γιατί ένα γήπεδο δεν είναι μόνο γραμμές, δοκάρια και χορτάρι.
– Είναι τα παιδιά που θα τρέξουν.
– Είναι οι νέοι που θα μείνουν στον τόπο τους.
– Είναι οι οικογένειες που θα συναντηθούν.
– Είναι ένας οικισμός που διεκδικεί χώρο, ζωή και προοπτική.
Το Χαλκειός δεν ζητά να του χαρίσουν κάτι. Ζητά να εξεταστεί αν ένας χώρος μπορεί να επιστρέψει στην κοινωνία που τον περιβάλλει.
Από στρατιωτική περιοχή σε ενα σύγχρονο και εύχρηστο χώρο αναψυχής. Από έναν χώρο του χθες, σε έναν χώρο για το αύριο.
Η σκέψη δεν είναι τυχαία, σας στέλνω άρθρο που παρομοιες στρατιωτικές περιοχες αλλάζουν χρησιμοποιηση
Η πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη πραγματικότητα: πρώην στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας επαναχρησιμοποιούνται για νέες οικονομικές, κοινωνικές, υγειονομικές, στεγαστικές, αθλητικές ή κοινωφελείς χρήσεις. Πρόσφατη δημοσίευση της 28ης Ιουλίου 2026 καταγράφει σειρά έργων αξιοποίησης πρώην στρατοπέδων, μεταξύ άλλων το πρώην στρατόπεδο Πλέσσα για νέο συγκρότημα της ΔΕΗ, το πρώην στρατόπεδο Γκόνου για κέντρο logistics και τμήμα του πρώην στρατοπέδου Καρατάσου για νέο αντικαρκινικό νοσοκομείο. Η ίδια δημοσίευση αναφέρεται και σε περιπτώσεις αλλαγής χρήσης ή παραχώρησης πρώην στρατοπέδων για κοινωνικές, αθλητικές και κοινωφελείς δραστηριότητες.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν και άλλες περιπτώσεις αξιοποίησης στρατιωτικών εκτάσεων προς όφελος της κοινωνίας. Στο Χαϊδάρι, από τις εκτάσεις των στρατοπέδων «Καραϊσκάκη Α΄ και Β΄» έχουν παραχωρηθεί συνολικά σημαντικές εκτάσεις για κοινωφελείς σκοπούς, μεταξύ των οποίων 105,5 στρέμματα για την ανέγερση του Αττικού Νοσοκομείου Δυτικής Αττικής, καθώς και εκτάσεις για σχολεία, αθλητικές εγκαταστάσεις, πάρκο ιστορικής μνήμης, χώρους πρασίνου και άλλες κοινωνικές χρήσεις. Το ίδιο το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει καταγράψει τις συγκεκριμένες παραχωρήσεις ως μέρος της αξιοποίησης στρατιωτικής ακίνητης περιουσίας προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
Αντίστοιχο παράδειγμα αποτελεί και η περίπτωση των Ιωαννίνων, όπου η έκταση των πρώην στρατιωτικών φούρνων παραχωρήθηκε από το Ταμείο Εθνικής Άμυνας στον Δήμο Ιωαννιτών και αξιοποιήθηκε για τη δημιουργία νέου νηπιαγωγείου. Η συγκεκριμένη περίπτωση καταδεικνύει στην πράξη ότι πρώην στρατιωτικές εγκαταστάσεις μπορούν, μετά την προβλεπόμενη θεσμική διαδικασία, να αποδοθούν στην τοπική κοινωνία και να μετατραπούν σε σύγχρονες υποδομές εκπαίδευσης και κοινωνικής ωφέλειας.
Παράλληλα, στην Κρήτη, η πολυετής διεκδίκηση του πρώην στρατοπέδου Μαρκοπούλου στα Χανιά οδήγησε σε συμφωνία παραχώρησης στον Δήμο Χανίων, με σχεδιασμό για ελεύθερους χώρους, αστικό πράσινο, αθλητικές, πολιτιστικές και εκπαιδευτικές χρήσεις. Η περίπτωση αυτή αποτελεί ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης πρώην στρατιωτικών εκτάσεων με γνώμονα τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας.
Τα παραπάνω παραδείγματα αποδεικνύουν ότι η αξιοποίηση πρώην ή μη επιχειρησιακά αναγκαίων στρατιωτικών ακινήτων προς όφελος της κοινωνίας δεν αποτελεί θεωρητική ή πρωτόγνωρη πρόταση, αλλά πρακτική που έχει εφαρμοστεί σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, για σκοπούς υγείας, παιδείας, αθλητισμού, πρασίνου και κοινωφελών υποδομών.
