Το παρατηρούμενο και διαρκώς επιτεινόμενο τα τελευταία χρόνια, στη χώρα μας και αλλού, φαινόμενο της εμφανίσεως όλο και περισσότερων πολιτικών παρατάξεων (κομμάτων) δεν είναι τυχαίο. Οφείλεται ασφαλώς κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι έχει υποχωρήσει ή και ατονήσει εντελώς το άκριτο κομματικό-αγελαίο πνεύμα, το οποίο μέχρι και προ τινων ετών όχι μόνο κρατούσε συσπειρωμένους και
αμετακίνητους τους ψηφοφόρους σε παραδοσιακά κόμματα, αλλά και διασάλευε ή και δηλητηρίαζε τις σχέσεις των πολιτών, ακόμα και κατοίκων μικρών κοινωνιών χωριών μέχρι μάλιστα και συγγενικών οικογενειών.
Σήμερα οι πολίτες -χάρη στην ευρύτερη ενημέρωση και στη διάχυση της αγωγής και παιδείας- έχουν συγκριτικά καταστεί διεθνώς περισσότερο στο εν λόγω ζήτημα προσεκτικοί, υπεύθυνοι και επιλεκτικοί.
Είναι δε παρήγορα και αρκούντως ενδεικτικά, τα σημειούμενα προ ετών στο έγκυρο περιοδικό The Economist σχετικά: « Η εποχή κατά την οποία ο πολίτης ψήφιζε ακόμα και ένα γουρούνι, αρκεί να του το υπεδείκνυε το κόμμα, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Σήμερα οι ψηφοφόροι μοιάζουν με τους αγοραστές που περιέχονται την αγορά και διαλέγουν το πλέον συμφέρον και ταιριαστό στο γούστο τους προϊόν».
Συναφές με το παραπάνω θέμα είναι και αυτό της μεταπηδήσεως πολιτικών, ιδίως σε περιόδους προεκλογικών διεργασιών, από τη μία πολιτική παράταξη σε άλλη (ή κάποτε διαδοχικά σε άλλες), τακτική όχι μόνο σύγχρονη αλλά και παλαιά, την οποία όμως διαχρονικά οι πολίτες αντιμετώπιζαν με δυσφορία ή και καχυποψία, καθώς την εκλάμβαναν ως αποτέλεσμα υστεροβουλίας και όχι ακραιφνούς ιδεολογίας. Οι αρχαίοι μάλιστα Αθηναίοι προσέδιδαν, ως γνωστόν, στους εφαρμόζοντες αυτή την
τακτική τον υποτιμητικό χαρακτηρισμό «κόθορνος» (το θεατρικό παπούτσι που ταίριαζε και στα δύο πόδια), και χρησιμοποιούσαν την παροιμία «ευμεταβολώτερος κοθόρνου» για τους μεταβάλλοντες τρόπους ή αντιλήψεις και ιδίως πολιτική παράταξη με άνεση και ευκολία.
Κ. Ε. Φραγκομίχαλος
* Δημοσιεύθηκε ως επιστολή με τίτλο συναφή στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 17.10.26.
