Τι θα συμβεί αν η Ελλάδα δοκιμαστεί από έναν σεισμό άνω των 7 Ρίχτερ – Πόσο έτοιμο είναι το κράτος;
Ο Ειρηνικός σείστηκε, και η Ελλάδα φοβήθηκε. Τις πρώτες ώρες της 30ής Ιουλίου 2025,
σεισμός 8.8 Ρίχτερ στην Καμτσάτκα ενεργοποίησε παγκόσμιο συναγερμό. Στην Ελλάδα –
έναν από τους πιο σεισμογενείς τόπους της Ευρώπης – το ερώτημα επανήλθε: είμαστε
έτοιμοι για το μεγάλο χτύπημα;
Η απάντηση, δυστυχώς, είναι όχι.
Σεισμικός χάρτης φόβου
Η Ελλάδα κάθεται πάνω σε ένα δυναμικό γεωτεκτονικό τόξο, που εκτείνεται από το Ιόνιο
ως τη Ρόδο. Τα ενεργά ρήγματα είναι δεκάδες. Μεταξύ αυτών:
● Ρήγμα του Αιγαίου (ιδιαίτερα στη Σάμο και τα Δωδεκάνησα),
● Ρήγμα Ανατολικής Αττικής – κοντά στον αστικό πυρήνα της Αθήνας,
● Ρήγματα Ιονίου – από Λευκάδα μέχρι Ζάκυνθο,
● Νότια Κρήτη, εντός του λεγόμενου «Ελληνικού Τόξου»,
● Δυτική Πελοπόννησος και Κυπαρισσία – περιοχή με ιστορικά ισχυρούς σεισμούς.
Σύμφωνα με τον καθηγητή και πρόεδρο του ΟΑΣΠ, Ευθύμιο Λέκκα, η Ελλάδα «πρέπει να
θεωρεί σίγουρη την έλευση ενός ισχυρού σεισμού μέσα στις επόμενες δεκαετίες» – χωρίς να
αποκλείεται νωρίτερη εκδήλωση.
Το κράτος των αχαρτογράφητων κτιρίων
Η μεγάλη αδυναμία: τα κτίρια.
- Περίπο 70% των ιδιωτικών κτισμάτων έχουν ανεγερθεί πριν από το 1985, όταν δεν υπήρχε ακόμη ο σύγχρονος Αντισεισμικός Κανονισμός.
- Χιλιάδες αυθαίρετα σε ορεινές ή παραθαλάσσιες περιοχές δεν έχουν στατικό έλεγχο.
- Από τα 80.000 δημόσια κτίρια, έχουν ελεγχθεί λιγότερα από το 25%.
- Μόνο το 2% όσων ελέγχθηκα πέρασε με σοβαρές παρατηρήσεις, ενώ οι δευτεροβάθμιοι έλεγχοι προχωρούν αργά.
Ειδικά τα σχολεία παραμένουν στο κόκκινο: έως και το 2023, 8.000 κτίρια εκπαίδευσης
δεν είχαν ελεγχθεί ποτέ.
Υποδομές χωρίς μητρώο
Οι κρίσιμες υποδομές της χώρας – γέφυρες, φράγματα, σήραγγες, αγωγοί, δίκτυα
ενέργειας και μεταφορών – δεν καταγράφονται συστηματικά. Δεν υπάρχουν:
● Μητρώα επικινδυνότητας,
● Πιστοποιήσεις σεισμικής αντοχής,
● Θεσμοθετημένοι περιοδικοί έλεγχοι.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) έχει προτείνει σειρά υποχρεωτικών μέτρων από το
2023. Η εφαρμογή τους παραμένει μερική ή ανύπαρκτη.
Μαθήματα από τις προηγούμενες καταστροφές
Οι μεγάλες φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών αποδεικνύουν ένα πράγμα: το κράτος δεν μαθαίνει.
● Μάτι 2018: 104 νεκροί, μηδενική πρόληψη.
● Κακοκαιρία Ελπίς (2022): χιλιάδες εγκλωβισμένοι στην Αττική Οδό.
● Πλημμύρες Θεσσαλίας (2023): κατεστραμμένες κοινότητες, ανύπαρκτα αντιπλημμυρικά.
● Πυρκαγιές Ρόδου, Χίου, Έβρου (2021–2025): χωρίς σχεδιασμό εκκένωσης, χωρίς
επαρκή εναέρια υποστήριξη.
Η Πολιτική Προστασία παραμένει αντιδραστική, χωρίς επιχειρησιακό βάθος, χωρίς
ασκήσεις προσομοίωσης μεγάλης κλίμακας και χωρίς ψηφιακό συντονισμό υπηρεσιών.
Αν έρθει ο «μεγάλος»
Αν η χώρα χτυπηθεί από σεισμό 7.5 ή 8 Ρίχτερ:
● Χιλιάδες κτίρια θα υποστούν σοβαρές ζημιές ή θα καταρρεύσουν.
● Τα δίκτυα κοινής ωφέλειας θα διακοπούν — νερό, ρεύμα, επικοινωνίες.
● Θα υπάρξουν μαζικοί εκτοπισμοί και ανάγκη για προσωρινή στέγαση χιλιάδων
πολιτών.
● Οι δομές υγείας θα πιεστούν, πολλά νοσοκομεία δεν έχουν εφεδρικό σχέδιο
λειτουργίας.
● Η κρατική αντίδραση, όπως έχει αποδειχθεί, θα είναι πιθανώς ασυντόνιστη,
αποσπασματική και καθυστερημένη.
Τελευταία γραμμή άμυνας: Η πρόληψη
Το κράτος οφείλει να επενδύσει τώρα σε:
● γενικευμένους στατικούς ελέγχους,
● επικαιροποίηση αντισεισμικών κανονισμών,
● εκπαίδευση πληθυσμού σε πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης,
● ενίσχυση της πολιτικής προστασίας με πραγματικό εξοπλισμό και τεχνογνωσία.
Ο σεισμός δεν θα περιμένει.
Η Ελλάδα έχει ακόμα λίγα χρόνια για να αποφασίσει αν θα θρηνήσει, ή αν θα προετοιμαστεί.
Η μεγαλύτερη ρωγμή της Ελλάδας δεν βρίσκεται κάτω από τα πόδια μας, αλλά στην
κορυφή της διοίκησης. Όσο η Πολιτεία αντιμετωπίζει τα θέματα Πολιτικής Προστασίας,
αντισεισμικού σχεδιασμού και πρόληψης ως κόστη και όχι ως επένδυση, κάθε «μεγάλος
σεισμός» θα μετατρέπεται σε εθνική τραγωδία.
● Γιατί δεν ελέγχθηκαν ακόμα όλα τα δημόσια κτίρια;
● Γιατί σχολεία και νοσοκομεία δεν έχουν εφεδρικά σχέδια;
● Γιατί τα αντισεισμικά έργα μένουν στα συρτάρια, ενώ τα σκάνδαλα αναθέσεων, οι
φωτογραφικοί διαγωνισμοί και οι προεκλογικές ασφαλτοστρώσεις
προχωρούν κανονικά;
Η πολιτική τάξη διαχρονικά δίνει μάχες για το ποιος κολλητός θα πάρει την εργολαβία, όχι
για το ποιος θα σώσει την επόμενη γενιά.
Οι ηγέτες ασχολούνται με την εικόνα, όχι με την αντοχή των θεμελίων.
Και η κοινωνία – σε μεγάλο μέρος – έχει εθιστεί σε μια νοοτροπία πρόχειρης διαχείρισης,
ανευθυνότητας και συλλογικής λήθης.
Όμως ο σεισμός δεν κάνει δημόσιες σχέσεις. Δεν εκλέγεται.
Χτυπά αδιάκριτα – και εκδικείται τη συστημική αδιαφορία.
Αν δεν αλλάξουμε μυαλά, το ρήγμα που θα μας καταπιεί δεν θα είναι φυσικό. Θα είναι
πολιτικό.
Παντελής Κυδώνης
