Λίγες εβδομάδες πριν από τη νύχτα της Ανάστασης, το βλέμμα όλων στρέφεται ξανά στη Χίο και
συγκεκριμένα στο εντυπωσιακό –και συνάμα αμφιλεγόμενο– έθιμο του ρουκετοπόλεμου. Πρόκειται για μια παράδοση δεκαετιών που αναβιώνει κάθε Μεγάλο Σάββατο στον Βροντάδο, με φόντο τις εκκλησίες του Αγίου Μάρκου και της Παναγίας Ερειθιανής.
Ωστόσο, πίσω από το φαντασμαγορικό θέαμα που προσελκύει κάθε χρόνο επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, κρύβεται μια διαφορετική πραγματικότητα. Οι λεγόμενοι «ρουκετατζήδες» έχουν ήδη ξεκινήσει την προετοιμασία, μετρώντας όμως –όπως κάθε χρόνο– απώλειες τόσο σε υλικά όσο και σε κόπο.
Η περίοδος πριν το Πάσχα συνοδεύεται από εντατικούς ελέγχους της αστυνομίας. Η Αστυνομική Διεύθυνση Χίου πραγματοποιεί επιχειρήσεις σε διάφορα σημεία του νησιού, εντοπίζοντας και κατασχέτοντας αυτοσχέδιες ρουκέτες από αποθήκες και πρόχειρους χώρους φύλαξης, τις γνωστές «γιάφκες». Το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο, καθώς επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε χρόνο, προκαλώντας ένταση ανάμεσα στις αρχές και τους συμμετέχοντες στο έθιμο.
Οι ρουκετατζήδες, από την πλευρά τους, κάνουν λόγο για άνιση μάχη. Υποστηρίζουν ότι η προετοιμασία
απαιτεί μήνες δουλειάς, με μεγάλο οικονομικό κόστος και προσωπική θυσία. Κάθε κατάσχεση σημαίνει
ουσιαστικά ότι πρέπει να ξεκινήσουν από την αρχή, γεγονός που εντείνει την πίεση όσο πλησιάζει η
Ανάσταση.
Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι των δύο ενοριών ζουν τη δική τους πραγματικότητα. Για αυτούς, το έθιμο δεν είναι μόνο παράδοση αλλά και μια ετήσια δοκιμασία. Τα σπίτια και οι περιουσίες τους βρίσκονται στο επίκεντρο της «μάχης» των ρουκετών, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν δραστικά μέτρα προστασίας.
Ήδη έχουν ξεκινήσει οι προετοιμασίες με την τοποθέτηση συρματοπλεγμάτων, μεταλλικών πλεγμάτων και προστατευτικών κατασκευών γύρω από κατοικίες, αυλές και εκκλησίες. Παρά τις προσπάθειες, δεν είναι λίγες οι φορές που καταγράφονται ζημιές σε στέγες, παράθυρα ή ακόμα και σε οχήματα.
Το ζήτημα του ρουκετοπόλεμου παραμένει κάθε χρόνο στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι υπερασπίζονται την παράδοση ως αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής
ταυτότητας της Χίου. Από την άλλη, υπάρχουν κάτοικοι και φορείς που ζητούν αυστηρότερους κανόνες ή ακόμα και την πλήρη κατάργησή του, επικαλούμενοι λόγους ασφάλειας.
Παρά τις αντιδράσεις, το έθιμο συνεχίζει να πραγματοποιείται, έστω και με περιορισμούς και αυξημένα μέτρα ασφαλείας. Οι τοπικές αρχές καλούνται κάθε χρόνο να ισορροπήσουν ανάμεσα στη διατήρηση της παράδοσης και την προστασία της ανθρώπινης ζωής και περιουσίας.
Καθώς πλησιάζει το Μεγάλο Σάββατο, το σκηνικό επαναλαμβάνεται: ένταση, προετοιμασίες, κατασχέσεις και αγωνία. Όλα αυτά συνθέτουν το ιδιαίτερο παζλ του ρουκετοπόλεμου, ενός εθίμου που συνεχίζει να διχάζει αλλά και να συναρπάζει.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι και φέτος, τα μεσάνυχτα της Ανάστασης, ο ουρανός του Βροντάδου θα φωτιστεί – και μαζί του θα αναζωπυρωθεί για ακόμη μία φορά η συζήτηση γύρω από το πιο εκρηκτικό έθιμο της Ελλάδας.
Του Παντελή Κυδώνη
