Τη θέση ότι η νησιωτικότητα μπορεί να αποτελέσει αναπτυξιακό πλεονέκτημα και όχι μόνο διαχρονική αδυναμία, καταθέτει το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, συμμετέχοντας ενεργά στη διαβούλευση για τη νέα ευρωπαϊκή και εθνική στρατηγική για τα νησιά.
Το Ίδρυμα υπέβαλε ολοκληρωμένες προτάσεις τόσο προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και προς τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης της νέας πολιτικής για τον νησιωτικό χώρο.
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων τίθεται η ανάγκη αναγνώρισης της νησιωτικότητας ως μόνιμης και ιδιαίτερης συνθήκης, που απαιτεί εξειδικευμένες και μακροπρόθεσμες πολιτικές. Μεταξύ των βασικών προβλημάτων που αναδεικνύονται περιλαμβάνονται το αυξημένο κόστος ζωής και λειτουργίας στα νησιά, η άνιση πρόσβαση σε υπηρεσίες και υποδομές, καθώς και οι έντονες δημογραφικές πιέσεις.
Κεντρική θέση του Πανεπιστημίου Αιγαίου είναι ότι δεν αρκούν αποσπασματικές παρεμβάσεις ή αντισταθμιστικά μέτρα. Αντίθετα, απαιτείται μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα βασίζεται σε ισχυρούς θεσμούς, γνώση και δεδομένα.
Το Ίδρυμα προβάλλει τον ρόλο του ως βασικού επιστημονικού εταίρου της Πολιτείας και των τοπικών κοινωνιών, επισημαίνοντας ότι μπορεί να συμβάλει καθοριστικά σε τομείς όπως η βιώσιμη ανάπτυξη, η καινοτομία, η ενέργεια, ο τουρισμός και η γαλάζια οικονομία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης των πανεπιστημιακών υποδομών στα νησιά, καθώς και στη στήριξη της φοιτητικής και επιστημονικής στέγης, ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη δυνατότητα προσέλκυσης και διατήρησης νέων ανθρώπων στον νησιωτικό χώρο.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων που καταθέτει το Πανεπιστήμιο Αιγαίου είναι:
- Θέσπιση δεσμευτικής «ρήτρας νησιωτικότητας» σε κάθε δημόσια πολιτική
- Δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού πλαισίου για νησιωτικές υποδομές γνώσης
- Πολυετής ενίσχυση του Πανεπιστημίου Αιγαίου ως αναπτυξιακού πυλώνα
- Στήριξη των νησιών ως «ζωντανών εργαστηρίων» καινοτομίας
- Δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης της νησιωτικότητας
- Ενίσχυση της διεθνοποίησης των νησιωτικών πανεπιστημίων
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη νέα γενιά, με το Πανεπιστήμιο να τονίζει ότι το «δικαίωμα παραμονής» στα νησιά εξαρτάται από πραγματικές συνθήκες ζωής: στέγαση, εργασία, εκπαίδευση και προοπτικές εξέλιξης.
Σύμφωνα με το υπόμνημα, η παρουσία ισχυρών δημόσιων πανεπιστημίων αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη συγκράτηση πληθυσμού, την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου υπογραμμίζει ότι η νέα ευρωπαϊκή και εθνική στρατηγική συνιστά ιστορική ευκαιρία για ουσιαστική αλλαγή πορείας: από πολιτικές διαχείρισης προβλημάτων σε μια συνεκτική πολιτική ανάπτυξης της νησιωτικότητας, με γνώση, υποδομές και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
