Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, ο Αντιπεριφερειάρχης Βορείου Αιγαίου μίλησε για καινοτομία, 5G, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενέργεια, διαφάνεια, ομογένεια και αγορά ακινήτων, περιγράφοντας τις μεγάλες εκκρεμότητες αλλά και τις δυνατότητες των νησιών.
Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, ο Αντιπεριφερειάρχης Βορείου Αιγαίου μίλησε για καινοτομία, 5G, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενέργεια, διαφάνεια, ομογένεια και αγορά ακινήτων, περιγράφοντας τις μεγάλες εκκρεμότητες αλλά και τις δυνατότητες των νησιών.Η αλλαγή ως πρώτο εμπόδιο στην καινοτομία
Την ανάγκη τα νησιά του Βορείου Αιγαίου να περάσουν σε ένα πιο σύγχρονο μοντέλο λειτουργίας
ανέδειξε ο Αντιπεριφερειάρχης Παντελής Μπουρνιάς, μιλώντας σε εκτενή συνέντευξη στην εκπομπή “ΧΩΡΙΣ ΦΟΒΟ ΑΛΛΑ ΜΕ ΠΑΘΟΣ”, με τον Κώστα Κυδώνη, για ζητήματα που αφορούν την καθημερινότητα, την ανάπτυξη και τις προοπτικές της Περιφέρειας.
Από την πρώτη στιγμή στάθηκε στο ζήτημα της καινοτομίας, όχι όμως μόνο ως τεχνολογική πρόκληση, αλλά κυρίως ως αλλαγή νοοτροπίας.
Όπως ανέφερε, το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η καινοτομία στα νησιά είναι η
δυσκολία αποδοχής της αλλαγής. Έφερε ως παράδειγμα την εφαρμογή του συστήματος ηλεκτρονικού
πρωτοκόλλου «Ίριδα» στην Περιφέρεια, το οποίο αρχικά προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς άλλαζε μια
καθημερινή πρακτική των υπηρεσιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αρχική δυσκολία ξεπεράστηκε μέσα σε
λίγους μήνες και το νέο σύστημα τελικά αναγνωρίστηκε ως εργαλείο που εξοικονομεί χρόνο και κάνει τη
δουλειά πιο άμεση.
Στην ίδια κατεύθυνση αναφέρθηκε και στον ψηφιακό μετασχηματισμό των Περιφερειών μέσω της
ΕΝΠΕ, υπογραμμίζοντας ότι για μια νησιωτική Περιφέρεια η ψηφιακή πρόσβαση δεν είναι πολυτέλεια,
αλλά ανάγκη. Στόχος, όπως είπε, είναι ο πολίτης από τη Χίο, τις Οινούσσες, τα Ψαρά, τον Άγιο
Ευστράτιο, τους Φούρνους και κάθε μικρό νησί να μπορεί να εξυπηρετείται χωρίς να χρειάζεται
μετακίνηση.
Περιορισμένο ενδιαφέρον για νεοφυείς επιχειρήσεις
Για τη στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων και νέων επιστημόνων, ο κ. Μπουρνιάς σημείωσε ότι υπάρχουν
διαθέσιμα εργαλεία μέσω προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και άλλων χρηματοδοτικών δυνατοτήτων. Ωστόσο,
παραδέχθηκε ότι το ενδιαφέρον που καταγράφεται δεν είναι τόσο μεγάλο όσο θα περίμενε, ιδιαίτερα
από τη νεότερη γενιά σε περιοχές που έχουν ανάγκη από νέες ιδέες και παραγωγική δραστηριότητα.
Η διαπίστωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στην
ύπαρξη ή μη προγραμμάτων, αλλά και στη διάθεση αξιοποίησής τους.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η
πληροφορία είναι πλέον διαθέσιμη στον καθένα μέσω διαδικτύου, άρα το ζητούμενο είναι να υπάρξει
πραγματική πρωτοβουλία από τους ενδιαφερόμενους.
Το 5G και η μάχη για να μείνουν νέοι στα νησιά
Απαντώντας στο ερώτημα πώς μπορεί η Περιφέρεια να κρατήσει νέους ανθρώπους στον τόπο τους και
να περιορίσει τη διαρροή εγκεφάλων, ο Αντιπεριφερειάρχης συνέδεσε το ζήτημα με τις ψηφιακές
υποδομές. Έδωσε έμφαση στην ανάπτυξη γρήγορου διαδικτύου και στη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν σε εργαζόμενους από απόσταση να εγκατασταθούν ή να μείνουν για μεγάλο χρονικό
διάστημα στα νησιά.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους «ψηφιακούς νομάδες», ανθρώπους που μπορούν να εργάζονται εξ
αποστάσεως από οποιοδήποτε σημείο. Κατά τον ίδιο, αν η Χίος και τα υπόλοιπα νησιά αποκτήσουν
ισχυρές υποδομές σύνδεσης, μπορούν να προσελκύσουν τέτοιους εργαζόμενους, οι οποίοι θα
ενισχύσουν την τοπική οικονομία και ενδεχομένως σε βάθος χρόνου θα επιλέξουν να μείνουν μόνιμα.
Στο πλαίσιο αυτό μίλησε για προγράμματα ανάπτυξης υποδομών 5G και για κινήσεις που, όπως είπε,
έχουν γίνει και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρουσίασε μάλιστα την Πολωνία ως παράδειγμα χώρας που
αξιοποίησε τον απόδημο πληθυσμό και την επιστροφή ανθρώπων με δεξιότητες ως αναπτυξιακό
εργαλείο.
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις, γραφειοκρατία & νησιωτικότητα
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στα ευρωπαϊκά
προγράμματα. Ο κ. Μπουρνιάς ξεκαθάρισε ότι προγράμματα υπάρχουν και μπορούν να αξιοποιηθούν
από επαγγελματίες και επιχειρήσεις των νησιών. Αναγνώρισε όμως ότι η γραφειοκρατία παραμένει
σοβαρό εμπόδιο, καθώς η συμμετοχή σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα απαιτεί έγγραφα, αποδείξεις,
οικονομικά στοιχεία και συγκεκριμένες διαδικασίες που συχνά αποθαρρύνουν τους ενδιαφερόμενους.
Κατά τον ίδιο, μέρος της λύσης μπορεί να έρθει μέσα από την ψηφιοποίηση των διαδικασιών, ώστε ο
χρόνος και η ταλαιπωρία να μειωθούν. Αναφέρθηκε σε προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ, το LEADER και
άλλα εργαλεία που μπορούν να δώσουν επιδοτήσεις ή πρόσθετη χρηματοδοτική στήριξη, εφόσον
ταιριάζουν με το αντικείμενο κάθε επιχείρησης.
Στο ερώτημα τι απαντά στους επαγγελματίες που αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι από την πολιτεία,
υπογράμμισε ότι η νησιωτικότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή γεωγραφική ιδιαιτερότητα. Τα αυξημένα κόστη μετακίνησης, διαμονής, μεταφορών και πρόσβασης σε υπηρεσίες δημιουργούν, όπως είπε, μια καθημερινή επιβάρυνση για τον νησιώτη που δεν τη βιώνει με τον ίδιο τρόπο ο κάτοικος της ηπειρωτικής χώρας.
Βιοτεχνία & θάλασσα ως διέξοδος
Για τη βιομηχανική ανάπτυξη των νησιών, ο Παντελής Μπουρνιάς ήταν σαφής: μεγάλης κλίμακας
βιομηχανία δύσκολα μπορεί να υπάρξει σε νησιά όπως η Χίος, η Σάμος και η Λέσβος, λόγω
γεωγραφικής θέσης και περιορισμών. Αντίθετα, έδειξε ως πιο ρεαλιστική κατεύθυνση τη βιοτεχνία, τη
μεταποίηση, τον πρωτογενή τομέα, τα τοπικά προϊόντα και δραστηριότητες μικρότερης κλίμακας.
Ένα από τα σημεία με μεγαλύτερο ενδιαφέρον ήταν η αναφορά του στη θάλασσα ως ανεκμετάλλευτο
αναπτυξιακό πεδίο.
Όπως είπε, τα νησιά διαθέτουν περισσότερη θάλασσα από γη, όμως δεν έχουν
αξιοποιήσει όσο θα έπρεπε επαγγέλματα, δραστηριότητες και υποδομές που σχετίζονται με αυτήν.
Αναφέρθηκε ενδεικτικά στις υδατοκαλλιέργειες και σε παραπλήσια επαγγέλματα που μπορούν να
συνδεθούν με τη λεγόμενη γαλάζια οικονομία.
Όχι σε φαραωνικά έργα, ναι σε στοχευμένες λύσεις
Στο ζήτημα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ο Αντιπεριφερειάρχης υποστήριξε ότι η ενεργειακή
μετάβαση είναι αναπόφευκτη και ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου διαθέτουν φυσικά πλεονεκτήματα, όπως ήλιο, αέρα και θάλασσα.
Ταυτόχρονα, ξεκαθάρισε ότι δεν συμφωνεί με φαραωνικά έργα που
αλλοιώνουν τον χαρακτήρα μιας περιοχής ή προκαλούν έντονες αντιδράσεις.
Η πρόταση που παρουσίασε κινείται στην κατεύθυνση στοχευμένων παρεμβάσεων ανά περιοχή, με
επιλογή κατάλληλων σημείων για φωτοβολταϊκά ή ανεμογεννήτριες, αλλά και με αξιοποίηση της
θάλασσας για παραγωγή ενέργειας.
Έθεσε επίσης το θέμα των ενεργειακών κοινοτήτων, οι οποίες θα
μπορούσαν, εφόσον σχεδιαστούν σωστά, να μειώσουν το κόστος για σπίτια και επιχειρήσεις.
Κεντρική προϋπόθεση, όπως ανέφερε, είναι η διασύνδεση των νησιών με ενεργειακά καλώδια, καθώς
χωρίς αυτήν περιορίζεται η δυνατότητα μεγάλης κλίμακας ενεργειακού σχεδιασμού. Η ενέργεια, κατά
τον ίδιο, είναι ένα από τα πεδία που θα καθορίσουν το αύριο.
Κλιματική αλλαγή και πολιτική προστασία
Στα περιβαλλοντικά ζητήματα, ο κ. Μπουρνιάς στάθηκε στην κλιματική αλλαγή, την οποία χαρακτήρισε
πραγματικότητα που βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας. Υπογράμμισε ότι οι καιρικές συνθήκες έχουν
μεταβληθεί, τα καλοκαίρια είναι θερμότερα και η περίοδος υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς έχει επεκταθεί
χρονικά.
Αναφέρθηκε στο σχέδιο πολιτικής προστασίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, καθώς και στο σχέδιο
κλιματικής αλλαγής που είχε κατατεθεί σε προηγούμενη περίοδο. Ωστόσο, σημείωσε ότι τέτοια σχέδια
πρέπει να επανεξετάζονται και να επικαιροποιούνται, καθώς οι συνθήκες αλλάζουν και οι ανάγκες δεν
παραμένουν ίδιες.
Διαφάνεια: Όλα στο «Διαύγεια»
Σε ερώτηση για τη διαφάνεια στα έργα και την ενημέρωση των πολιτών σχετικά με το πού πηγαίνουν τα
χρήματα, ο Αντιπεριφερειάρχης απάντησε ότι κάθε έργο, απόφαση ή υπογραφή που αφορά κρατικό
φορέα αναρτάται υποχρεωτικά στο «Διαύγεια». Εκεί, όπως είπε, κάθε πολίτης μπορεί να αναζητήσει
στοιχεία, έγγραφα και πληροφορίες.
Παράλληλα, όμως, αναγνώρισε έμμεσα ότι δεν έχουν όλοι οι πολίτες την ίδια δυνατότητα πρόσβασης
και κατανόησης αυτής της πληροφορίας. Περιέγραψε μια κοινωνία δύο ταχυτήτων: από τη μία οι
νεότεροι που χειρίζονται άνετα ψηφιακά εργαλεία και από την άλλη ηλικιωμένοι ή κάτοικοι
απομακρυσμένων χωριών που δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν υπολογιστές και ηλεκτρονικές
υπηρεσίες.
Το σημείο αυτό ανοίγει ένα ουσιαστικό ζήτημα για τη δημόσια διοίκηση: η ανάρτηση μιας πληροφορίας
στο διαδίκτυο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η πληροφορία γίνεται και πραγματικά προσβάσιμη σε όλους.
Η ψηφιακή διαφάνεια χρειάζεται και ψηφιακή υποστήριξη των πολιτών.
Η ομογένεια στηρίζει, αλλά δεν επενδύει εύκολα
Ως πρόεδρος της Ένωσης Ομογενών Χίου, ο Παντελής Μπουρνιάς μίλησε και για τη σχέση των
αποδήμων με τον τόπο. Τόνισε ότι η ομογένεια έχει προσφέρει σημαντικά στη Χίο, κυρίως μέσα από
δωρεές σε νοσοκομεία, ιδρύματα, γηροκομεία, εθελοντικές ομάδες και κοινωνικές δομές.
Ωστόσο, στο ερώτημα αν υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον από ομογενείς, ήταν επιφυλακτικός.
Όπως είπε, ενδιαφέρον υπήρξε στο παρελθόν, όμως πολλοί αποθαρρύνθηκαν από τη γραφειοκρατία, την αστάθεια του θεσμικού πλαισίου και την αβεβαιότητα.
Ο συναισθηματικός δεσμός με τον τόπο, όπως σημείωσε, δεν αρκεί για να γίνει μια επένδυση. Ο επενδυτής, ακόμη και αν είναι ομογενής, χρειάζεται
σταθερότητα, προοπτική και δυνατότητα απόδοσης.
Στεγαστική κρίση, αυξημένες τιμές και ανάγκη θεσμικού ελέγχου
Η συνέντευξη έκλεισε με εκτενή αναφορά στην αγορά ακινήτων, με τον κ. Μπουρνιά να μιλά και με την
ιδιότητα του β΄ αντιπροέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων.
Περιέγραψε τη στεγαστική κρίση ως σοβαρό πανελλαδικό και πανευρωπαϊκό πρόβλημα, σημειώνοντας
ότι υπάρχουν πολλά ακίνητα που παραμένουν αναξιοποίητα ή μη κατοικήσιμα.
Συνέδεσε την αύξηση των τιμών με την ακρίβεια, τη μείωση της ιδιοκατοίκησης και τις ευρύτερες
κοινωνικές συνθήκες. Αναφέρθηκε επίσης στα προγράμματα «Σπίτι μου» και «Ανακαινίζω», τα οποία,
όπως είπε, επιχειρούν να δώσουν λύσεις, αν και χρειάζονται καλύτερο σχεδιασμό για να μπορούν να
καλύψουν περισσότερους πολίτες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο πρόβλημα της παραμεσιτείας και των παράνομων πρακτικών στον
χώρο των ακινήτων. Υποστήριξε ότι το επάγγελμα του μεσίτη πρέπει να λειτουργεί με μεγαλύτερη
θεσμική αυστηρότητα, επαγγελματική εκπαίδευση και διαφάνεια, ώστε ο πολίτης να προστατεύεται
τόσο στις αγοραπωλησίες όσο και στις μισθώσεις.
Ένα μοντέλο ανάπτυξης που δεν μπορεί να περιμένει
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τη συνέντευξη είναι ότι τα νησιά του Βορείου Αιγαίου βρίσκονται
μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Από τη μία υπάρχουν δομικά προβλήματα: γραφειοκρατία, ακριβές μετακινήσεις, ενεργειακές ελλείψεις, δημογραφική πίεση, περιορισμένες υποδομές και δυσκολία προσαρμογής στην ψηφιακή εποχή.
Από την άλλη, υπάρχουν πεδία που μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλοί ανάπτυξης: γρήγορο διαδίκτυο, ψηφιακοί νομάδες, γαλάζια οικονομία, στοχευμένες ΑΠΕ, ενεργειακές κοινότητες, αξιοποίηση της ομογένειας και καλύτερη στήριξη των μικρομεσαίων.
Το ερώτημα που μένει είναι αν όλα αυτά θα παραμείνουν διαπιστώσεις ή αν θα μετατραπούν σε
συγκεκριμένες πολιτικές με χρονοδιάγραμμα, λογοδοσία και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Γιατί στα νησιά, η
ανάπτυξη δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι το αν ο νέος θα μείνει, αν η επιχείρηση θα αντέξει, αν ο
πολίτης θα εξυπηρετηθεί, αν ο ηλικιωμένος θα έχει πρόσβαση στην πληροφορία και αν ο τόπος θα
μπορέσει να σταθεί με πραγματικούς όρους στο αύριο.
Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη:
